Zagospodarowanie turystyczne
Migracje turystyczne stanowią pierwszą i niewątpliwie podstawową cechę turystyki jako zjawiska przestrzennego. Są one jednak związane z pewnymi specyficznymi formami użytkowania i przekształcania środowiska geograficznego. W związku z tym
zachodzi potrzeba omówienia niektórych używanych w podręczniku pojęć geograficznych.
Zespół warunków naturalnych istniejących na określonym obszarze nazywa się środowiskiem przyrodniczym. Zespół ten składa się z elementów nieorganicznych, do których należą skorupa ziemska, woda i atmosfera, oraz z elementów organicznych: świata roślinnego, świata zwierzęcego i gleby. W środowisku przyrodniczym żyją ludzie, wykorzystując je dla zaspokojenia swych potrzeb materialnych.
Na skutek działalności człowieka pierwotne naturalne środowisko przyrodnicze ulega zmianom. Lasy i stepy zmieniają się w pola uprawne, powstają wsie, miasta, drogi itp. Tak przekształcone środowisko przyrodnicze nazywa się środowiskiem geograficznym. Środowisko geograficzne jest więc wytworem z jednej strony sił przyrody, z drugiej zaś ? pracy ludzkiej. Stopień przekształcenia może być oczywiście różny. Nie zmienia to w niczym faktu, że poszczególne elementy środowiska przyrodniczego stanowią niezbędny i stały warunek materialnego bytu człowieka.
Zewnętrznym wyrazem środowiska jest krajobraz. Krajobraz pierwotny będący odpowiednikiem środowiska przyrodniczego określa się jako krajobraz naturalny, natomiast krajobraz będący odpowiednikiem środowiska geograficznego ? jako krajobraz kulturalny.
W turystyce określenie; środowisko przyrodnicze nie jest używane w wąskim tego słowa znaczeniu jako środowisko naturalne pierwotne, lecz jako zespół elementów przyrodniczych współczesnego środowiska geograficznego. Z podobnego względu używane jest również określenie: krajobraz przyrodniczy ? w odróżnieniu od krajobrazu naturalnego i kulturalnego. Określeniem tym są oznaczone te z obecnie występujących jednostek krajobrazowych, które mogą w mniejszym lub większym stopniu nosić ślady działalności człowieka, w których jednak decydującą rolę odgrywają elementy przyrodnicze.
Rola poszczególnych elementów przyrodniczych, jako składników krajobrazu nie jest jednakowa. Zaznaczają się w nim głównie rzeźba powierzchni ziemi, budowa geologiczna, szata roślinna i sieć wodna. Pozostałe elementy przyrodnicze występują w krajobrazie tylko sporadycznie i w ograniczonym zakresie.